Vingerhoedskruid of Digitalis zaaien

Op ons lijstje van lievelingsplanten staat naast akelei, cosmea ook vingerhoedskruid of Digitalis purpurea. Het is een natuurlijke plant die het in mijn eigen tuin zowel in de zon als in de schaduw goed doet. Het is een hele statige plant, prachtig van vorm en de plant trekt veel bijen en hommels aan. 

Gifige plant

Ja, de plant is inderdaad giftig. Zowel het blad als de zaden bevat de stof digoxine en inname van een paar gram gedroogd blad kan volgens sommige bronnen dodelijk zijn. Anderen zijn wat terughoudender en spreken van hartritmestoornissen, braken, diarree en ontsteking van het maag-darmkanaal. 

Ik heb, ook toen de kinderen klein waren, de plant altijd in de tuin gehad. Onder het motto: "Alle planten kun je eten, sommige maar 1 keer", heb ik ze geprobeerd bij te brengen dat je in de tuin selectief moet zijn met wat je in je mond steekt. Klachten bij aanraking heb ik nooit ervaren. 

De plant is tweejarig, het eerste jaar verschijnt er een rozet van grote bladeren aan de grond. Op deze foto staat de nieuwe rozet naast een bloeiend exemplaar.

Vingerhoedskruid of Digitalis

Het jaar daarop verschijnt er een bloemstengel met daaraan een zee van hangende klokjes in paars, lila, roze of wit. Er bestaan ook gele varianten (Digitalis lutea) en soorten met prachtige goud- tot bruinachtige tinten (Digitalis ferruginea). De klokjes hebben binnenin een patroon van donkergekleurde vlekjes.

De plant is giftig

Bloeitijd

De bloeitijd is heel erg lang, vanaf mei-juni verschijnen de bloemen en eind september stond er ook nog wel eens een bloeiend exemplaar in de tuin. Ze combineren eigenlijk met alles; prachtig natuurlijk met de klokjesbloem Campanula en brandkruid of Phlomis, of heel romantisch met rozen of zomaar tussen de varens. 

Combinatie met Campanula en Phlomis.

De digitalis zaait zichzelf rijkelijk uit en kiest steeds weer een andere plek om te verschijnen. Voor mensen die niet van verrassingen houden is deze plant dus minder geschikt, al kun je de bladrozetten nog wel verplaatsen. Met een microscoop camera ziet een gevuld zaaddoosje en het zaad er zo uit: (foto Michiel van Bakel)

Plantenwissel

Herman en Vermeulen gaan regelmatig op bezoek in tuinen, bij klanten, bij tuinliefhebbers en bij elkaar. Het is bijzonder om al die tuinen te bekijken, inspirerend, vrolijk en verrassend. En het levert vaak zaadjes of plantjes op die niet te krijgen zijn bij het tuincentrum. 

Als mensen bij ons komen geef ik ze ook graag iets mee. Voor de Verborgen tuinendagen hadden we zaailingen van Jacobsladder en Akelei in potjes gedaan, door de kinderen te koop aangeboden voor 20 cent. Beide planten zaaien zich eenvoudig uit en worden dus door veel tuinliefhebbers niet gezien als iets bijzonders. Maar dat zijn ze wel! Met hun ouderwetse namen en tijdloze schoonheid doen ze me denken aan zomerwandelingen met mijn opa en oma. In onze tuin zorgen ze voor groen en kleur op plekken waar andere planten het af laten weten. Het zijn geen zeurpieten, ze doen gewoon wat gevraagd wordt, zonder zich aan te stellen. In de zon? Prima, geen zon? Ook goed. Ze groeien en bloeien lekker door. Knip je de bruin geworden Akelei af, dan zie je heel snel weer nieuw groen verschijnen. Braaf verzamel ik altijd alle zaadjes, want ik kan me niet voorstellen dat iemand een akelei zal afslaan. 

Laat ons maar weten of je ook zo graag akelei in je tuin wilt. De eerste tien reacties krijgen een zakje zaadjes toegestuurd.

Ook de Macleaya of pluimpapaver, een echt gevaar volgens veel tuinkenners, is een lekkere doorzetter. Gekregen van de moeder van de buurman zonder waarschuwing. Naderhand verhuisd naar achterin, onder de boom bij de schutting, waar hij de lucht in schiet, om zo de kale schutting weg te werken. Op zijn oude plekje moeten we hem inderdaad nog steeds wegtrekken, maar dat is nauwelijks werk. Vandaar dat ik hem ook wel mee durfde te geven aan tuinliefhebber Eveline, die een mooie schaduwtuin heeft.

Deze zomer kreeg ik een echte Valeriaan uit de tuin van Ankie. En gele papaverzaadjes van Femke, zegekruid van de buren, doorwaskervel van Mona en stokrooszaadjes van mijn moeder. Wandelend door de tuin denk ik toch altijd even aan degene die de planten cadeau deed. De lelietjes-der-dalen die ik bij mijn schoonvader heb uitgegraven, staan meestal in bloei als hij jarig is. Volgende lente zal ik de lelietjes extra koesteren. Hij is net na zijn 80^e verjaardag overleden.

            Voor meer informatie kijk op onze site.                              

Budgettip voor de tuin: #gratis zaad

 Je kunt de mooiste planten voor je tuin kopen bij het tuincentrum, bij kwekers of zelfs op internet. Maar als je minder -of zelfs geen- budget te besteden hebt, wil dat niet zeggen dat je helemaal niks aan je tuin kunt doen.

Een alternatieve, budgetvriendelijke manier om je tuin te vullen met planten is zaad verzamelen. Loop eens een klein rondje door de wijk of een volkstuincomplex en kijk in voortuinen en geveltuintjes of je zaaddoosjes of peulen ziet hangen. Even vragen of je wat zaden mag meenemen is natuurlijk het beste en waarschijnlijk is de tuineigenaar vereerd dat je interesse toont in de planten in zijn of haar tuin.

Geliefde planten die op dit moment zaad maken zijn bijvoorbeeld de stokroos (Alcea rosea), kaasjeskruid (Malva) en jacobsladder (Polemonium caeruleum). Ook zie je vast wel ergens de vliesdunne zilverwitte zaaddoosjes van de judaspenning (Lunaria), de zilverlingen. Zaad van lupine kun je het beste oogsten als de zaadboontjes of peulen aan de plant bruin/zwart beginnen te worden. In de peulen zitten de zaadjes.

Sommige zaden zijn koudekiemers. Dat is zaad dat een periode van kou en nattigheid nodig heeft om te ontkiemen. Deze zaden strooi je bijvoorbeeld eind van de zomer of in de herfst in de tuin en pas na de winter zullen er zaailingen verschijnen. Het heeft dus geen zin om deze zaden thuis in een doosje te bewaren om ze vervolgens in het voorjaar te zaaien. Voorbeelden van koudekiemers zijn primula, helleborus, iris, monnikskap, campanula en gentiaan.

Planten die je ook beter in het midden of einde van het seizoen kunt zaaien zijn tweejarige planten. Deze planten maken het eerste jaar bladeren (een rozet), wortels en soms een stengel en pas het tweede jaar komen de bloemen. Vervolgens maakt de plant zaad en sterft af. Bekende tweejarige zijn stokroos (Alcea rosea), vingerhoedskruid (Digitalis) en vergeet-me-nietjes (Myosotis).

Echte zaadkanonnen zijn het slaapmutsje (Eschscholzia californica), de Oost-Indische kers (Tropaeolum majus), ijzerhard (Verbena bonariensis), akelei (Aquilegia) en vingerhoedskruid (Digitalis). Staan die eenmaal in je tuin dan zullen ze je niet snel meer verlaten.

Zijn er nog nadelen aan deze gratis planten? Mensen die hun border op kleur willen houden of mensen die niet van verrassingen in de tuin houden kunnen hier beter niet aan beginnen. Deze zelfzaaiers zijn niet altijd kleurecht (de paarse akelei kan op een andere plek zachtroze terugkomen) en houden zich niet aan een vaste plek in de border. Ze staan net zo lief tussen de tegels van het terras of het pad.

Voor meer inspiratie kijk op onze website  of volg ons op Facebook.

Lupine

Weer zo'n plant die eigenlijk niet mag ontbreken in je tuin; lupine. En net als met akeleien vinden wij; hoe meer, hoe beter. Het is een hele makkelijke plant die lang doorbloeit (juni-oktober).

De plant is ook nog eens goed voor de tuin. Lupine bindt stikstof uit de lucht en slaat dat op in de wortels, net als bonen en andere uit de vlinderbloemenfamilie. Lupine wordt daardoor ook gebruikt als groenbemester.

Als je steeds de uitgebloeide bloemen uit de plant knipt dan bloeit de lupine langer door en kunnen ze ook een tweede bloei geven.

De lupine komt voor als eenjarige, als vaste plant en als heester (boomlupine). De vaste plant verdwijnt meestal na een aantal jaar. Een hele mooie natuurlijke lupine is de blauwe lupine (Lupinus angustifolius). Dit is een eenjarige plant en combineert prachtig met papaver.

Als je nu lupine zaait dan bloeien ze volgend jaar in mei of juni. Je kunt trouwens heel makkelijk zaad winnen van de lupine. Gewoon de peulen laten zitten en ze lang laten drogen. Als ze zwart zijn kun je de zaden oogsten. Het kan helpen om de zaden eerst even voor te weken.

 

Kijk voor meer tuinen op onze website.

Wil je meer weten over welke planten niet mogen ontbreken in je tuin? Schrijf je in en ontvang tips, adviezen en nieuwtjes:

Wil je tips, advies en inspiratie ontvangen?

* indicates required

Jouw emailadres *

Je voornaam

en achternaam

Wil je nog iets zeggen?

Blije bloemen: #Cosmea

In een vorige post schreven we al dat we geen genoeg kunnen krijgen van Akeleien. Maar ook een zomer zonder cosmea (Cosmos bipinnatus) kunnen we ons niet voorstellen. Hier is de cosmea voorgezaaid in een beetje stekaarde. Na de laatste nachtvorst kun je de plantjes buiten plaatsen. Door de top eruit te halen vertakt de plant zich nog beter. Voorzaaien helpt ook om te voorkomen dat slakken zich op de malse zaailingen storten.

Je kunt het zaad ook gewoon door de tuin strooien maar de planten kunnen uitgroeien tot stevige en bossige exemplaren van meer dan een meter hoog en dan is het fijn om ze op een goede plek in de border te hebben. 

Als je de uitgebloeide bloemen goed blijft verwijderen bloeit de cosmea lang door. Vorig jaar stonden er eind oktober nog bloeiende exemplaren.

Cosmea moet je wel ieder jaar opnieuw zaaien. Je kunt de zaden zelf verzamelen uit de uitgebloeide bloemen. Mooie combinaties zijn: cosmea met zonnebloemen en dahlia's. Net als de dahlia komt de cosmea oorspronkelijk uit Zuid-Amerika en wordt daarom ook wel Mexicaanse Aster genoemd.

Cosmea is er in de kleuren oranje, zuiver wit, roze, dieprood en wit met een roze tekening ('Rose Picotee'). Er is ook een donkerrode, bijna bruine cosmea die naar chocolade ruikt (Cosmos atrosanguineus), deze heeft een wortelknolletje en moet net als de dahlia overgehouden worden.

Wil je weten of jouw tuin geschikt is voor Cosmea, neem dan contact met ons op.

 

Kijk voor meer tuinen op onze website.

Meer weten over het zaaien van eenjarigen? Schrijf je snel in en ontvang tips en adviezen over de tuin:

Wil je tips, advies en inspiratie ontvangen?

* indicates required

Jouw emailadres *

Je voornaam

en achternaam

Wil je nog iets zeggen?

Makkelijke planten: #Akeleien

Een plant waar Herman & Vermeulen maar geen genoeg van krijgen is de akelei (Aquilegia). De akelei is familie van de boterbloem en bloeit in mei. Wat is er makkelijk aan de akelei? Deze goedkope vaste plant groeit op alle grondsoorten, zelfs op zware klei en kan zowel in de zon als in de schaduw staan. Ook is de plant winterhard.

Uitzaaien

Akeleien zaaien zich makkelijk uit; ze kiezen zelf een plek die ze fijn vinden en blijven daar een paar jaar staan. Tegen de tijd dat ze afsterven hebben ze al veel nageslacht gemaakt. De plant heeft weinig last van ziektes, plagen en slakken. Akeleien hebben geen ondersteuning nodig. Als de bloemen in juni zijn uitgebloeid kun je een aantal zaaddozen laten staan voor nog meer akeleien.

Verrassingsplant

Nadelen? De zaden zijn niet ‘kleurecht’ en het blijft dus een verrassing welke kleuren de zaailingen krijgen. Omdat ze zich zo makkelijk uitzaaien staan ze soms op de vreemdste plaatsen; tussen de tegels op het pad of terras bijvoorbeeld of in de moestuinbakken.

 

Akeleien passen goed in een natuurlijke, spontane tuin. De foto's maakten we in deze romantische bloementuin.

Wil je nog meer tips, advies en inspiratie over planten en tuinen ontvangen?

* indicates required

Jouw emailadres *

Je voornaam

en achternaam

Wil je nog iets zeggen?