Moestuin Beverwaard

De moestuin van het AZC Beverwaard is bedacht en opgezet door Jan Hendrik Bos en Annemiek Bongers en is bedoeld om asielzoekers een plek te geven om te tuinieren en om in contact te komen  met buurtbewoners. (Lees hier meer over stichting Wereldtuinen)

Op vrijdagochtend ga ik regelmatig helpen op deze groene plek tussen snelwegen, hoge hekken en containerwoningen. Hoewel ik moestuinieren leuk vind, heb ik er nog weinig kaas van gegeten. Meestal lukt het wel om iets te oogsten, maar vaak zijn we op vakantie als het echte werk gedaan moet worden. Tot nu toe is het bij boontjes, courgettes en wat tomaten gebleven, de prei en venkel vond ik veel te mooi om te oogsten en liet ik doorschieten.
Maar nu was ik klaar voor het serieuzere werk en heb ik bijna vanaf het begin meegeholpen met de aanleg van een nieuwe moestuin. In het grasveld was de zware klei al gefreesd door de hovenier, in de vorm van drie grote ellipsen. Daarna moest de compost erop en kon er gezaaid en gepoot worden.

Op de klusdag in juli kwamen veel mensen helpen , maar meestal is het rustig en wordt er hard gewerkt door een paar tuinmannen en vrouwen. Het echtpaar uit Afghanistan dat je op de volgende foto's ziet, is heel trouw en heeft ervoor gezorgd dat de opbrengst enorm was! Toen ik na de zomer terugkwam, wist ik niet wat ik zag!

Vaak hoor je mensen zeggen, 'als ik maar één persoon kan helpen is het al de moeite waard.' Soms denk ik dat, als ik hier werk, want veel asielzoekers zien we niet. De meeste mensen zijn hier maar kort en hebben geen puf of interesse om in de tuin te werken. Wat het verhaal van het het Afghaanse echtpaar nog verdrietiger maakt: Hij heeft Alzheimer. Ze zijn hier al twee jaar! Wat precies de reden is weet ik niet, onze communicatie gaat via handen, voeten en een vertaalapp op haar telefoon. Dat de bloemen rondom de moestuin zo uitbundig bloeien komt vast omdat zij ze heeft gezaaid toen ze een keer in tranen was. Ik kan haar niet eens troosten met woorden, alleen maar met een arm om haar heen en bloemen. En dan te bedenken dat er zoveel ontheemde mensen naar Nederland zijn gekomen!

Het nieuwe kasje en de composthoop.

Altijd één courgette per plant laten doorgroeien (om de zaadjes te oogsten) Weer wat geleerd.

Amaranth (Amaranthus hypochondriacus)

Bloemen kunnen niet alle hekken verbergen.

Foto's zijn van Annemiek Bongers en van mijzelf.

Een tapijt van sneeuwklokjes

Sneeuwklokjes, Galanthus nivalis, zijn prachtig. Vooral als ze in overvloed in je tuin staan. Maar hoe krijg je nu zo'n tapijt van witte klokjes?

Het bolletje van het sneeuwklokje droogt snel uit en in tegenstelling tot andere bolgewassen kan het sneeuwklokje daar slecht tegen. Sneeuwklokjes kun je dan ook het beste 'in het groen' planten. Als de sneeuwklokjes in maart uitgebloeid raken is het een goed moment om een stevige pol uit te graven, te splitsen en opnieuw uit te planten.

Met een plantschepje of spade graaf je voorzichtig een pol sneeuwklokjes op. Je kunt zien dat de sneeuwklokjes in een stevige kluwen bij elkaar zitten. Trek heel voorzichtig met de hand ieder bolletje los, zonder de wortels te beschadigen. Je kunt dit klusje ook onder de kraan doen of in een emmer water. 

Het is verbazingwekkend hoeveel sneeuwklokjesbollen er in zo'n pol zitten!

Het mooiste is om de sneeuwklokjes in kleine groepjes terug te plaatsen, tussen de 5 en 10 cm diep. Je kunt, nu de tuin nog redelijk kaal is, goed zien waar de sneeuwklokjes mooi staan. Kies een plekje waar ze lekker kunnen verwilderen. Geef ze meteen na het uitplanten nog een stevige plens water. Je zult zien dat het groene loof zich al heel snel weer opricht. Laat dit loof nu langzaam afsterven. 

Voorzaaien van peulen en tuinbonen

Voorzaaien of voortrekken van tuinbonen, erwten en peulen is leuk om te doen. Het kan al vanaf eind januari zodat in maart de voorgezaaide planten naar buiten kunnen. 

De peulen en bonen kun je een nachtje laten weken in een bakje water. Of zelfs nog iets langer, dan zie je het worteltje al verschijnen.

Vervolgens de zaden in bakjes, wc-rolletjes of plastic bekertjes afdekken met wat zaai- of stekgrond.

Vanaf maart kunnen de peulen en bonen naar buiten. Zodra de eerste zwarte luizen op de toppen van de tuinbonen te zien zijn, breek je de toppen uit de planten. Dille tussen de bonen plaatsen kan helpen tegen luis (zegt men...).

Tuinbonen zijn het lekkerst als je ze heel jong plukt en maar heel even kookt.

Plantenwissel

Herman en Vermeulen gaan regelmatig op bezoek in tuinen, bij klanten, bij tuinliefhebbers en bij elkaar. Het is bijzonder om al die tuinen te bekijken, inspirerend, vrolijk en verrassend. En het levert vaak zaadjes of plantjes op die niet te krijgen zijn bij het tuincentrum. 

Als mensen bij ons komen geef ik ze ook graag iets mee. Voor de Verborgen tuinendagen hadden we zaailingen van Jacobsladder en Akelei in potjes gedaan, door de kinderen te koop aangeboden voor 20 cent. Beide planten zaaien zich eenvoudig uit en worden dus door veel tuinliefhebbers niet gezien als iets bijzonders. Maar dat zijn ze wel! Met hun ouderwetse namen en tijdloze schoonheid doen ze me denken aan zomerwandelingen met mijn opa en oma. In onze tuin zorgen ze voor groen en kleur op plekken waar andere planten het af laten weten. Het zijn geen zeurpieten, ze doen gewoon wat gevraagd wordt, zonder zich aan te stellen. In de zon? Prima, geen zon? Ook goed. Ze groeien en bloeien lekker door. Knip je de bruin geworden Akelei af, dan zie je heel snel weer nieuw groen verschijnen. Braaf verzamel ik altijd alle zaadjes, want ik kan me niet voorstellen dat iemand een akelei zal afslaan. 

Laat ons maar weten of je ook zo graag akelei in je tuin wilt. De eerste tien reacties krijgen een zakje zaadjes toegestuurd.

Ook de Macleaya of pluimpapaver, een echt gevaar volgens veel tuinkenners, is een lekkere doorzetter. Gekregen van de moeder van de buurman zonder waarschuwing. Naderhand verhuisd naar achterin, onder de boom bij de schutting, waar hij de lucht in schiet, om zo de kale schutting weg te werken. Op zijn oude plekje moeten we hem inderdaad nog steeds wegtrekken, maar dat is nauwelijks werk. Vandaar dat ik hem ook wel mee durfde te geven aan tuinliefhebber Eveline, die een mooie schaduwtuin heeft.

Deze zomer kreeg ik een echte Valeriaan uit de tuin van Ankie. En gele papaverzaadjes van Femke, zegekruid van de buren, doorwaskervel van Mona en stokrooszaadjes van mijn moeder. Wandelend door de tuin denk ik toch altijd even aan degene die de planten cadeau deed. De lelietjes-der-dalen die ik bij mijn schoonvader heb uitgegraven, staan meestal in bloei als hij jarig is. Volgende lente zal ik de lelietjes extra koesteren. Hij is net na zijn 80^e verjaardag overleden.

            Voor meer informatie kijk op onze site.                              

Budgettip voor de tuin: #gratis zaad

 Je kunt de mooiste planten voor je tuin kopen bij het tuincentrum, bij kwekers of zelfs op internet. Maar als je minder -of zelfs geen- budget te besteden hebt, wil dat niet zeggen dat je helemaal niks aan je tuin kunt doen.

Een alternatieve, budgetvriendelijke manier om je tuin te vullen met planten is zaad verzamelen. Loop eens een klein rondje door de wijk of een volkstuincomplex en kijk in voortuinen en geveltuintjes of je zaaddoosjes of peulen ziet hangen. Even vragen of je wat zaden mag meenemen is natuurlijk het beste en waarschijnlijk is de tuineigenaar vereerd dat je interesse toont in de planten in zijn of haar tuin.

Geliefde planten die op dit moment zaad maken zijn bijvoorbeeld de stokroos (Alcea rosea), kaasjeskruid (Malva) en jacobsladder (Polemonium caeruleum). Ook zie je vast wel ergens de vliesdunne zilverwitte zaaddoosjes van de judaspenning (Lunaria), de zilverlingen. Zaad van lupine kun je het beste oogsten als de zaadboontjes of peulen aan de plant bruin/zwart beginnen te worden. In de peulen zitten de zaadjes.

Sommige zaden zijn koudekiemers. Dat is zaad dat een periode van kou en nattigheid nodig heeft om te ontkiemen. Deze zaden strooi je bijvoorbeeld eind van de zomer of in de herfst in de tuin en pas na de winter zullen er zaailingen verschijnen. Het heeft dus geen zin om deze zaden thuis in een doosje te bewaren om ze vervolgens in het voorjaar te zaaien. Voorbeelden van koudekiemers zijn primula, helleborus, iris, monnikskap, campanula en gentiaan.

Planten die je ook beter in het midden of einde van het seizoen kunt zaaien zijn tweejarige planten. Deze planten maken het eerste jaar bladeren (een rozet), wortels en soms een stengel en pas het tweede jaar komen de bloemen. Vervolgens maakt de plant zaad en sterft af. Bekende tweejarige zijn stokroos (Alcea rosea), vingerhoedskruid (Digitalis) en vergeet-me-nietjes (Myosotis).

Echte zaadkanonnen zijn het slaapmutsje (Eschscholzia californica), de Oost-Indische kers (Tropaeolum majus), ijzerhard (Verbena bonariensis), akelei (Aquilegia) en vingerhoedskruid (Digitalis). Staan die eenmaal in je tuin dan zullen ze je niet snel meer verlaten.

Zijn er nog nadelen aan deze gratis planten? Mensen die hun border op kleur willen houden of mensen die niet van verrassingen in de tuin houden kunnen hier beter niet aan beginnen. Deze zelfzaaiers zijn niet altijd kleurecht (de paarse akelei kan op een andere plek zachtroze terugkomen) en houden zich niet aan een vaste plek in de border. Ze staan net zo lief tussen de tegels van het terras of het pad.

Voor meer inspiratie kijk op onze website  of volg ons op Facebook.

Lupine

Weer zo'n plant die eigenlijk niet mag ontbreken in je tuin; lupine. En net als met akeleien vinden wij; hoe meer, hoe beter. Het is een hele makkelijke plant die lang doorbloeit (juni-oktober).

De plant is ook nog eens goed voor de tuin. Lupine bindt stikstof uit de lucht en slaat dat op in de wortels, net als bonen en andere uit de vlinderbloemenfamilie. Lupine wordt daardoor ook gebruikt als groenbemester.

Als je steeds de uitgebloeide bloemen uit de plant knipt dan bloeit de lupine langer door en kunnen ze ook een tweede bloei geven.

De lupine komt voor als eenjarige, als vaste plant en als heester (boomlupine). De vaste plant verdwijnt meestal na een aantal jaar. Een hele mooie natuurlijke lupine is de blauwe lupine (Lupinus angustifolius). Dit is een eenjarige plant en combineert prachtig met papaver.

Als je nu lupine zaait dan bloeien ze volgend jaar in mei of juni. Je kunt trouwens heel makkelijk zaad winnen van de lupine. Gewoon de peulen laten zitten en ze lang laten drogen. Als ze zwart zijn kun je de zaden oogsten. Het kan helpen om de zaden eerst even voor te weken.

 

Kijk voor meer tuinen op onze website.

Wil je meer weten over welke planten niet mogen ontbreken in je tuin? Schrijf je in en ontvang tips, adviezen en nieuwtjes:

Wil je tips, advies en inspiratie ontvangen?

* indicates required

Jouw emailadres *

Je voornaam

en achternaam

Wil je nog iets zeggen?